Thoho dza Maanea

Thoho dza Maanea – Tshivenda Speech Topics

Hafha ni do wana thoho dza maanea dza tshivenda dzo ya ho nga u fhambanana.

Vhaswa vha nga vhulunga hani sialala la Tshivenda kha shango la tshizwino?
U shayeya ha mishumo kha vhaswa vha Limpopo
Ngoma dza zwino, a dzi tsha fana na dza kale
U vha khosi kha venda la zwino zwi a lemela
Dzi nganga dza sialala dza vhukuma a dzi tsheho
Vhurereleli- mulutanyi wa vhathu
Dzema la vhudi ndi dzilafho
U sapfa hutunya mavhudzi
Tsiwana i laiwa ndilani
Zwe nda vhona Louis Trichardt, a zwi vhonwi nga vhanzhi
Vhu vavhi ha TikTok hu vho tanganezwa na nga vhabebi vha musalauno 😂
Nthu kheya! Nowa yo vhonalaho, ya litshwa i ya luma.
U kangwa zwifana na u xelelwa muhumbulo

Tshaka Dza Maanea

Ndi zwa ndeme u ḓivha tshaka dzo fhambanaho dza maanea. Hafha fhasi hu tevhela tshaka dzoṱhe dza maanea. Ṱhoho dzo fhambanaho dza maanea dze na ṋetshedzwa ndi dzone dzine dza ḓo vhangula vhuḓipfi haṋu uri ni ḓo kona u haseledza, u anetshela, u vhuisa muhumbulo, u ṱaṱa kana u buletshedza ni tshi khou shumisa phara dzo vhumbiwaho nga mbuno dzo fhambanaho dzi tikedzaho ṱhoho ye na ṋewa. Zwenezwi zwi ri ḓisela tshaka dza maanea dzi tevhelaho:

Maanea a u Anetshela

Maanea a lushaka ulu ndi hune na anetshela kana a toolola mafhungo nga nḓila ye a bvelela ngayo. Ndi maanea ane muanetsheli a anetshela tshiṱori kana zwiitei zwo fhiraho kana fikishini (khumbulelwa). Muṅwali a nga shumisa mihumbulo i tevhekanaho tenda ya vha i tendiseaho.

Mafhungo a hone a ṅwalwa nga tshifhinga tsho fhelaho, fhedzi vhaṅwali vhanzhi vha shumisa tshifhinga tsha zwino u ḓisa vhupfiwa ha tsini na u bveledza ndivhanywa.
Mihumbulo yawe i tea u farana.
Zwi nga ṅwaliwa nga kuvhonele kuṅwe na kuṅwe.
Maanea a fanela u ṅwaliwa zwi tshi elana na tshenzhemo ya vhutshilo ha muṅwali.

Maanea a Mbuletshedzo

Kha maanea a mbuletshedzo, muṅwali u buletshedza kana u ṱalusa tshithu u itela uri muvhali a kone u tshenzhela ṱhoho ine ya khou buletshedzwa nga nḓila i re khagala.

Muṅwali a nga ṱalutshedza tshithu nga nḓila ine a songo zwi vhonaho a nga kona u zwi vhona nga iṱo ḽa muhumbulo.
Luambo lwo kunaho lu sa konḓi luri zwa ṱalutshedzwa zwi pfale zwavhuḓi.
Muṅwali u tea u vhumba zwifanyiso nga maipfi nga u shumisa maṱaluli na maḓadzisi.
Figara dza muambo dzi nga shumiswa.
Hu nga ṱaluswa muthu kana tshithu.

Tsumbo dza ṱhoho dza maanea a lushaka ulu

Muthu wa vhuṱhogwa vhutshiloni hanga ane ndi nga si vhuye nda mu hangwa.
Zwine nda nga takalela u zwi vhona nga ḓuvha ḽanga ḽa mabebo.
Ayo o vha masiandaitwa o vhangwaho nga mvula ye ya na vhuponi ha hashu.
Kutshilele kuswa kwo ḓiswaho nga mvula ye ya na vhuponi ha hashu.
Thekhinolodzhi tshileludzi tsha vhutshilo.

Musi ni tshi ṅwala maanea a mbuletshedzo ni dzhiele nzhele zwi tevhelaho:

Muṅwali u tea u sika tshifanyiso nga maipfi.
Maipfi na kuambele zwi nangiwa nga nzhele u itela u swikelela mbuyelo yo lavhelelwaho.
Zwifanyiso zwa u vhona, muungo, u pfa, muthetshelo na u kwama zwi nga shumiswa uri ṱhaluso kana mbuletshedzo i vhe khagala.
Figara dza muambo dzi nga shumiswa nga nḓila ya mvelo.
Vhagudi kanzhi vha tea u vha na tshenzhemo na ṱhoho.

Maanea a u ṱaṱa

Kha maanea a u ṱaṱa, muṅwali u na kuvhonele kwo khetheaho nahone u ṱaṱa a tshi itela u imelela kana u tikedza vhuimo hawe.

Kuvhonele kwa muṅwali ku fanela u vha khagala kha mushumo woṱhe.
Aya ndi maanea ane a dzhia sia ane khao muṅwali a lingedza u tendisa muvhali u kovhekana nae kuvhonele kwawe.
Muṅwali u ṱaṱa a tshi ima na, kana a tshi hanedza ḽikumedzwa iḽo ḽo ṋewaho.
Muṅwali u ṅwala a tshi tikedza vhuimo na kuvhonele kwawe lune u ḓitsireledza hawe a hu shanduki.
Muṅwali u tea u sumbedza vhukhwiṋe ha fhungo ḽine a khou ḽi imelela.
Kha magumo muṅwali u tea u sumbedza sia ḽe a imelela ḽone na tshiitisi.

Maanea a Disikhesivi / U ṱaṱa ho Linganyiswaho

Maanea a disikhesivi ha dzhii sia, nahone a na ndivho ya u ṋea kuvhonele kwo linganelanaho kha masia oṱhe a u ṱaṱisana.

Muṅwali u dzhiela nṱha zwiteṅwa zwo fhambanaho zwa ṱhoho ine ha khou haseledzwa ngayo.
Muṅwali u ṋekedza mavhonele o fhambanaho a sa dzhii sia.
Muṅwali a nga swika kha mawanwa magumoni a maanea fhedzi u imelela na u sathula zwi tea u vha na ndinganelo.
Muṅwali u ṱaṱa u lingana nga mihumbulo mivhili yo ṋekedzwaho.
Muṅwali u ṅwala a tshi tenda na u hanedza tshithu nga nḓila yo dzudzanyaho.
Muṅwali u ṅwala a tshi sedzulusa masia oṱhe a u ṱaṱa.
Muṅwali u ṅwala a sa dzhii sia, fhedzi anga sumbedza vhuḓipfi hawe.
Muṅwali a nga shumisa luambo lu nyanyulaho, fhedzi u ṱaṱa havhuḓi ndi hune ha vha na mbuno dzo dziaho.
Muṅwali u fanela u sumbedza magumo a ṱanaho masia oṱhe vhuvhili hao.

Maanea aya o dzudzanywa nga nḓila yo teaho u itela uri muvhali a kone u pfesesa zwavhuḓi.

Ndi zwa ndeme uri muṅwali a ṅwale nga nḓila ine ya sumbedza vhuḓipfi hawe fhedzi nga nḓila i re khagala, i zwavhuḓi nahone i tshimbidzana na ndivho ye a khou ṱoḓa u i swikelela.

Tshivhumbeo Tsha Maanea

Maanea a tea u vha na marangaphanḓa, mutumbu na magumo. Tshivhalo tsha phara tsho sumbedzwaho kha mapa wa muhumbulo tshi fanea u lingana na tshivhalo tsha phara dze na ṅwala kha maanea aṋu.

Marangaphanḓa / Mathomo a Maanea

Marangaphanḓa ndi phara ya u thoma mathomoni. Mathomo a tea u kokodza dzangalelo ḽa muvhali nahone hu shumiswe luambo lu gobolaho.

Mathomo a songo thoma na mafhungo nga u bva fhasi.
Ri tea u ṋea ludungela nga ha zwine maanea a ḓo amba nga hazwo.
Muvhali u fanela u pfa sia ḽe muṅwali a dzhia.
Mathomo a fanela u kunga, fhedzi ho ngo fanela u lapfesa.

Mutumbu wa Maanea

Mutumbu ndi tshipiḓa tshilapfusa tsha maanea.

Mutumbu u vhumbwa nga dziphara dzine phara iṅwe na iṅwe ya vha yo faredza muhumbulo wayo.
Ṱhanḓavhudzo i tea u ḓivhonadza nga mafhungo o fhelelaho a khwathisedzaho muhumbulo wa phara.
Musi muhumbulo wa phara yo fhela, hu tea u pfukwa mutala hu tshi ya kha iṅwe phara.
Hu fanela u vha na ndunzhendunzhe yavhuḓi kha dziphara.
Hezwi zwi a konwa nga u shumisa maṱanganyi a ngaho “sa ngauralo”, “nga zwenezwo” na “saizwi”.
A si zwavhuḓi u shumisa lushaka luthihi lwa mafhungotswititi.
Mafhungombumbano na mafhungotserekano zwi fanela u shumiswa.
Muṅwali u tea u tevhelela zwe a sumbedza kha mapa wa muhumbulo.
Mbuno dzoṱhe dzi tea u tikedza ṱhoho ya maanea.

Magumo

Iyi ndi phara ya u fhedza ya maanea ine ya swolodela mihumbulo yoṱhe.

Muṅwali u nea manweledzo a zwe a bula kha mutumbu.
A nga dovha a ṋea vhuḓipfi hawe nga ha ṱhoho.
Muvhali u tea u zwi pfa uri mafhungo a khou vhiniwa.
Hu nga shumiswa maipfi a ngaho: “Ndi tshi khunyeledza”, “Ndi vhina nga u ri” na “Maṅwe”.

Maitele a u ṅwala

U pulana
U ita mvetamveto
U dovholola
U dzudzanya
U vhalulula u itela u khakhulula
U ṋekedza